TRZY DREWNIANE KOŚCIOŁY
Pierwsza historyczna wzmianka o istnieniu kościoła parafialnego w Ujściu pochodzi z początków XII wieku. Za czasów Bolesława Krzywoustego istniał już na ujskim podgrodziu drewniany kościół. Już wtedy nosił wezwanie świętego Mikołaja. Istnieje przypuszczenie, że kościół w Chodzieży (obecnie pod wezwaniem św. Floriana) był pierwotnie filią kościoła i parafii ujskiej, ponieważ pierwotnie chodzieski kościół nosił również wezwanie św. Mikołaja. Ta pierwotna, jak zakładamy, drewniana świątynia w Ujściu przetrwała do XVI wieku, kiedy w 1510 roku wybudowano nowy, także drewniany kościół.
W 1637 roku kościół spłonął w czasie wielkiego pożaru miasta. Cztery lata później, dzięki ogromnemu zaangażowaniu mieszkańców, wzniesiono kolejny drewniany kościół. Został on konsekrowany 10 listopada 1660 roku przez biskupa poznańskiego Wojciecha Tolibowskiego. W głównym ołtarzu umieszczono relikwie św. Justyna i innych męczenników. Biskup poświęcił także pięć dzwonów, które otrzymały imiona: św. Mikołaja (największy), św. Jana Ewangelisty, św. Faustyna, św. Kazimierza i św. Zygmunta. W 1755 roku pożar ponownie zniszczył miasto oraz kościół. Przez jedenaście lat w Ujściu nie było żadnej świątyni.
CZWARTY KOŚCIÓŁ
W 1766 roku wybudowano nową, murowaną świątynię. Inicjatorem budowy był ówczesny proboszcz ks. Krystian Streych, a patronem kościoła król Stanisław August Poniatowski, który 16 maja 1776 roku wydał dokument erekcyjny praw i przywilejów. Kościół miał wtedy dwie wieże, dwa wejścia, trzy ołtarze oraz trzy dzwony w drewnianej dzwonnicy. Liczył 60 stóp długości i 34 stopy szerokości. Zbudowano go w stylu holenderskim z muru pruskiego, z dachówką na dachu, bez piwnicy. Ostatni remont kościoła miał miejsce w latach 1882/1883. W 1895 roku w czasie wizytacji arcybiskupiej wskazano na konieczność budowy nowej świątyni. W 1903 roku zawaliła się dzwonnica.
PIĄTY, OBECNY KOŚCIÓŁ
W 1906 roku, dzięki staraniom ówczesnego proboszcza ks. Franciszka Renkawitza, wybudowano nowy kościół, piąty z kolei, który istnieje do dziś. Koszty budowy wyniosły 200 000 ówczesnych marek. Kościół położony jest u podnóża Kalwarii Ujskiej. Konsekracji kościoła dokonał bp Edward Likowski 11 września 1907 roku.
W czasie okupacji hitlerowskiej kościół został zamknięty i przemieniony na magazyn. Został też częściowo uszkodzony. W latach 1945-1947 dokonano podstawowych napraw z inicjatywy ówczesnego proboszcza, ks. Jana Felickiego. W latach 1964-1968 i późniejszych dokonywano niezbędnych napraw. Czas całkowitego remontu i odnowienia kościoła parafialnego przypadł na lata 2007-2021, kiedy proboszczem parafii był ks. kan. Robert Różański. 9 stycznia 2022 roku bp Zygmunt Robaszkiewicz MSF poświęcił nowy ołtarz posoborowy.
ARCHITEKTURA KOŚCIOŁA
Kościół zbudowany jest w stylu neobarokowym. Budowla ma kształt krzyża o rozwartości nawy głównej i poprzecznej wynoszącej 11 metrów. Powierzchnia kościoła wynosi 623 m2. Do nawy głównej dobudowano dwie nawy boczne oraz dwie wieże, a do naw poprzecznych - kaplicę i zakrystię. Całość jest przykryta sklepienie kolebowym, półeliptycznym. Fasada kościoła jest dwuwieżowa z trzema portalami. Nad głównym wejściem umieszczona została figura św. Mikołaja. Wieże mają wysokość 40 metrów i są wykończone smukłymi, miedzianymi hełmami.
Główny ołtarz został wykonany przez p. Nowakowskiego z Poznania. W centrum znajduje się obraz św. Mikołaja otoczonymi figurami czterech Ewangelistów. Obok ołtarza znajdują się witraże, przedstawiające św. Stanisława Biskupa i św. Ottona z Bambergu. Ich autorem jest Ferdynand Muller. Po lewej stronie prezbiterium znajduje się chrzcielnica, na jej kopule umieszczono scenę chrztu Pana Jezusa przez Jana Chrzciciela.
BOCZNE OŁTARZE
Początkowo kościół, oprócz ołtarza głównego, posiadał trzy boczne ołtarze - Matki Bożej Różańcowej, św. Anny i św. Franciszka. W 1910 zbudowano ołtarz w kaplicy pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa, a w 1929 ołtarz św. Teresy.
Ołtarz Matki Bożej Różańcowej nawiązuje do pierwszego ołtarza, ufundowanego w 1674 roku przez Bractwo Różańca Świętego, działające w parafii. W tym samym wieku ufundowany został ołtarz św. Anny.
Zobacz stare zdjęcia kościoła
Aktualne zdjęcia kościoła w mini galerii poniżej
Uroczystość poświęcenia ołtarza
.JPG)
Zobacz zdjęcia z poświęcenia ołtarza
